Ebeveynlik yolculuğunda her gün yeni bir tecrübe ile karşılaşmak kaçınılmazdır. Bu tecrübelerden biri de bazen gece yarısı çocuğunuzun odasından gelen garip seslerdir.
Eğer çocuğunuzun odasına girdiğinizde dişlerini birbirine sürterek yüksek bir ses çıkardığını fark ediyorsanız, bu durum 3 yaşındaki çocuğun uyurken diş gıcırdatması olarak tanımlanan tıbbi adıyla "bruksizm" vakası olabilir. Peki, bu sesler ne anlama geliyor?
Çocuğunuzun dişlerine zarar verir mi? Hepsinden önemlisi, ebeveyn olarak ne yapmalısınız?
Bu yazımızda, 3 yaşındaki çocuğun uyurken diş gıcırdatması konusunu tüm detaylarıyla ele alacak ve bu durumla başa çıkma yöntemlerini inceleyeceğiz.
Diş gıcırdatma veya bruksizm, alt ve üst çenenin birbirine bastırılması veya dişlerin birbirine sürtülmesi durumudur.
Genellikle uyku sırasında istemsizce gerçekleşir. Birçok anne ve baba için 3 yaşındaki çocuğun uyurken diş gıcırdatması korkutucu bir ses olsa da, aslında çocukluk döneminde oldukça yaygın bir durumdur.
İstatistiklere göre her üç çocuktan birinde bu durum görülmektedir.
Çoğu çocuk süt dişleri dökülüp kalıcı dişleri çıktığında bu alışkanlığı bırakır, ancak 3 yaş dönemi bu alışkanlığın en belirginleştiği zamanlardan biridir.
Bu durumun tek bir nedeni olmamakla birlikte, fiziksel ve psikolojik birçok faktör 3 yaşındaki çocuğun uyurken diş gıcırdatması durumunu tetikleyebilir.
İşte başlıca nedenler:
3 yaş civarı, çocukların azı dişlerinin tamamlandığı veya çene yapısının hızla geliştiği bir dönemdir. Dişlerin tam olarak düzgün hizalanmaması (maloklüzyon), çocuğun ağzını kapatırken rahatsız hissetmesine ve istemsizce dişlerini gıcırdatmasına neden olabilir.
3 yaşındaki çocuğun uyurken diş gıcırdatması bazen sadece çenenin en rahat pozisyonu bulma çabasıdır.
Yetişkinlerde olduğu gibi, çocuklarda da stres diş gıcırdatmanın en büyük nedenlerinden biridir. Yeni bir kardeşin doğumu, kreşe başlama süreci veya günlük rutinindeki bir değişiklik,
3 yaşındaki çocuğun uyurken diş gıcırdatması sorununa yol açabilir. Çocuklar gün içindeki gerginliklerini uyku sırasında bu şekilde dışa vurabilirler.
Bebekler ve küçük çocuklar ağrıyı dindirmek için bazen çenelerini hareket ettirirler. Kulak ağrısı çeken bir çocukta basıncı dengelemek amacıyla 3 yaşındaki çocuğun uyurken diş gıcırdatması görülebilir.
Dişleri birbirine sürtmek, iç kulaktaki basıncı azaltmaya yardımcı bir refleks olabilir.
Eğer anne veya babada geçmişte veya şu an diş gıcırdatma sorunu varsa, 3 yaşındaki çocuğun uyurken diş gıcırdatması olasılığı daha yüksektir. Bruksizmin ailevi bir geçişi olduğu bilinmektedir.
Çocuğunuzun uyurken bu eylemi gerçekleştirdiğini sadece sesinden anlamayabilirsiniz. Diğer belirtiler şunlardır:
Birçok ebeveyn 3 yaşındaki çocuğun uyurken diş gıcırdatması durumunun dişleri döküp dökmeyeceğini merak eder.
Çoğu çocukta bu durum kalıcı bir hasara yol açmadan kendiliğinden geçer. Ancak şiddetli vakalarda şu sorunlar oluşabilir:
Eğer 3 yaşındaki çocuğun uyurken diş gıcırdatması çok gürültülüyse, çocuk her sabah ağrıyla uyanıyorsa veya dişlerinde gözle görülür bir kırılma/aşınma varsa mutlaka bir çocuk diş hekimine (pedodontist) danışılmalıdır.
Ayrıca bu duruma horlama veya ağızdan nefes alma eşlik ediyorsa, geniz eti veya bademcik kontrolü için bir KBB uzmanına görünmekte fayda vardır.
Bu sorunu tamamen ortadan kaldırmak her zaman mümkün olmasa da, etkilerini azaltmak için uygulayabileceğiniz bazı yöntemler şunlardır:
3 yaşındaki çocuğun uyurken diş gıcırdatması genellikle stres kaynaklıdır. Uyku saatinden bir saat önce ekran (televizyon, tablet) kullanımını kesin.
Sıcak bir banyo, hafif bir masaj veya sakin bir masaj okuma seansı çocuğunuzun sinir sistemini yatıştıracaktır.
Çocuğunuz uykuya dalmadan önce yüzüne ve çene kaslarına nazikçe masaj yapabilirsiniz.
Bu, 3 yaşındaki çocuğun uyurken diş gıcırdatması sırasında oluşacak kas gerginliğini önceden azaltabilir.
Kafein sadece kahvede değil, çikolata ve bazı meyve sularında da bulunur. Akşam saatlerinde çocuğunuza şekerli veya kafeinli gıdalar vermekten kaçının.
Ayrıca vücudun susuz kalması (dehidrasyon) da 3 yaşındaki çocuğun uyurken diş gıcırdatması tetikleyicisi olabilir; gün içinde yeterli su içtiğinden emin olun.
Karanlık, sessiz ve uygun sıcaklıkta bir oda, kaliteli uykunun anahtarıdır.
Korkuları olan bir çocuk için hafif bir gece lambası kullanmak, 3 yaşındaki çocuğun uyurken diş gıcırdatması riskini azaltan psikolojik bir destek sağlar.
Genellikle 3 yaşındaki çocuklar için gece plağı önerilmez. Çünkü çene gelişimi çok hızlıdır ve plaklar bu gelişimi engelleyebilir. Ancak doktorunuz 3 yaşındaki çocuğun uyurken diş gıcırdatması vakasının çok ciddi olduğuna karar verirse, özel yumuşak apareyler önerebilir.
Çoğu durumda tedavi, neden olan stres faktörünü ortadan kaldırmak ve dişlerin sağlıklı gelişimini takip etmektir.
3 yaşındaki çocuğun uyurken diş gıcırdatması, çoğu zaman büyüme sürecinin normal bir parçasıdır. Ebeveyn olarak göreviniz, bu durumu panik yapmadan gözlemlemek ve çocuğunuzun duygusal dünyasındaki değişimleri takip etmektir.
Eğer gıcırdatma sesleri çocuğunuzun günlük hayatını, beslenmesini veya neşesini etkilemiyorsa, büyük olasılıkla bu süreci kısa sürede atlatacaktır.
Unutmayın ki sabır ve şefkat, 3 yaşındaki çocuğun uyurken diş gıcırdatması gibi stres temelli birçok fiziksel tepkinin en iyi ilacıdır.
Düzenli diş hekimi kontrollerini aksatmayarak çocuğunuzun inci gibi dişlerini koruma altına alabilir ve sağlıklı gülüşlerle büyümesini sağlayabilirsiniz.