BLOG
Ağız ve diş sağlığı söz konusu olduğunda, pek çok kişinin korkulu rüyası haline gelen 20’lik diş problemleri, aslında doğru bilgi ve zamanında müdahale ile kolayca yönetilebilir.
Yer bulamayan, eğri çıkan veya diş eti altında hapsolan 20’lik diş, bakteri birikimine en müsait alanlardan birini oluşturur.
Bu durum, "perikoronit" dediğimiz diş eti iltihabına veya daha ciddi vakalarda apselere yol açar.
Bir 20’lik diş iltihaplanmaya başladığında, vücudunuz size oldukça net sinyaller verir. Çoğu zaman basit bir hassasiyetle başlayan süreç, kısa sürede şiddetli bir tabloya dönüşebilir.
20’lik diş iltihabı belirtileri arasında en yaygın olanı, o bölgedeki dokunun dokunmaya karşı aşırı hassaslaşması ve zonklama şeklinde seyreden ağrıdır.
20’lik diş apsesi ise durumun biraz daha ileri bir boyuta ulaştığını gösterir. Apse oluştuğunda ağızda kötü bir tat, kronik ağız kokusu ve bazen dışarıdan fark edilebilen bir şişlik meydana gelir.
Eğer aynaya baktığınızda en arkadaki diş etinizin üzerinde beyaz veya sarımsı bir iltihap odağı görüyorsanız, bu durum ciddi bir 20’lik diş enfeksiyonuna işaret ediyor olabilir.
20’lik diş eti şişmesi, genellikle dişin çıkmaya çalışırken üzerindeki diş eti dokusunu zorlaması veya o bölgedeki temizliğin tam yapılamaması nedeniyle oluşur.
Bu bölge, fırçanın ulaşmasının en zor olduğu yerdir. Bu nedenle yemek artıkları diş eti cebine kaçarak hızlıca enfeksiyon üretir.
Peki, 20’lik diş eti şişmesi nasıl geçer? Klinik ortamlarda ilk müdahale genellikle bölgenin profesyonelce temizlenmesi (lavaj) ve gerekirse antibiyotik tedavisidir.
Şişlik çok yoğunsa, hekiminiz iltihabın boşaltılmasını (drenaj) sağlayabilir.
Şişliği indirmeden diş çekimi yapmak genellikle tercih edilmez çünkü iltihaplı dokuda anestezi tam etkisini gösteremeyebilir.
| Belirti Türü | Normal Çıkma Süreci | İltihap (Enfeksiyon) Belirtisi |
| Ağrı Şiddeti | Hafif, kaşınma hissi | Şiddetli, zonklayıcı |
| Diş Eti Rengi | Pembe veya hafif kırmızı | Koyu kırmızı, morumsu |
| Ağız Kokusu | Yok | Var (Keskin ve kötü) |
| Ateş | Görülmez | Hafif ateş ve halsizlik eşlik edebilir |
| Yutkunma | Sorunsuz | Zorlu ve ağrılı |
Bir 20’lik diş sadece ağız içinde kalmaz; sinir yolları birbirine bağlı olduğu için ağrısını geniş bir alana yayabilir.
Bu durum hastaların bazen "Dişim mi ağrıyor yoksa kulağım mı?" diye ikileme düşmesine neden olur.
Kesinlikle evet. Alt çenede yer alan bir 20’lik diş, çiğneme kaslarına çok yakın bir konumdadır. Buradaki iltihap, kasların kasılmasına ve "trismus" adı verilen ağız açma kısıtlılığına yol açar.
Eğer sabahları çeneniz kilitlenmiş gibi uyanıyorsanız veya yemek yerken çene ekleminizde ağrı hissediyorsanız, suçlu arkadaki 20’lik diş olabilir.
En sık karşılaşılan durumlardan biri budur. 20’lik diş ağrısı, trigeminal sinir aracılığıyla kulak yoluna yansıyabilir.
Birçok hasta orta kulak iltihabı şüphesiyle KBB uzmanına gider ancak muayene sonucunda asıl sorunun gömülü bir 20’lik diş olduğu anlaşılır.
Bu ağrı genellikle keskin ve batıcı bir his yaratır.
Üst veya alt 20’lik diş iltihabı, boğaz bölgesindeki dokularda ödeme yol açabilir. Bu da özellikle yutkunurken boğazın bir tarafında takılma veya yanma hissi oluşturur.
Eğer iltihap yayılım gösterirse, bademcik şişmesine benzer bir tablo yaratabilir.
Yeni bir dişin dokuyu yararak çıkması fiziksel bir travmadır.
Bu nedenle 20’lik diş çıkarken diş eti şişmesi belirli bir dereceye kadar normal kabul edilir.
Dişin çıkacağı bölgenin hafifçe kabarması ve kızarması beklenen bir süreçtir.
Ancak bu şişlik; yanağa yayılıyorsa, dışarıdan asimetri oluşturuyorsa veya ateş yapıyorsa "normal" olmaktan çıkıp tıbbi müdahale gerektiren bir enfeksiyona dönüşmüş demektir.
En çok merak edilen soru: 20’lik diş iltihabı nasıl geçer?
Unutulmamalıdır ki evde yapılan uygulamalar sadece zaman kazandırır ve semptomları hafifletir.
Kesin çözüm diş hekimi koltuğundan geçer.
| Durum | Ortalama Süre/Yüzde | Notlar |
| Operasyon Süresi | 20 - 45 Dakika | Dişin gömülü olma durumuna göre değişir. |
| İyileşme Süreci | 3 - 7 Gün | İlk 24 saat en kritik süreçtir. |
| Gömülü Kalma Oranı | %65 - %70 | Genç yetişkinlerde en az bir diş gömülü kalır. |
| Komplikasyon Riski | %2 - %5 | Genellikle "kuru soket" riski mevcuttur. |
Evet, özellikle dişin bir kısmı diş eti altında kaldığında (yarı gömülü), o boşlukta biriken bakteriler hızla apse oluşumuna yol açar. Bu durum tedavi edilmezse komşu dişlerin köklerine de zarar verebilir.
Hayır. Arka bölgedeki ağrılar ikinci büyük azı dişindeki çürüklerden, diş eti çekilmesinden veya çene eklemi (TMJ) bozukluklarından da kaynaklanabilir. Ancak 17-25 yaş arasındaysanız, ana şüpheli genellikle 20’lik diş olur.
Eğer damağınızda bir şişlik hissediyorsanız, bu üst 20’lik diş bölgesindeki bir enfeksiyonun habercisi olabilir. Vakit kaybetmeden bir diş hekimine başvurmalı ve panaromik röntgen çektirmelisiniz. Bu süreçte sert gıdalardan kaçınmak bölgeyi tahriş etmemek adına önemlidir.
Kısa vadede ağrı kesiciler ve antiseptik gargaralar iyi gelse de, hekim kontrolünde antibiyotik kullanmak iltihabın kuruması için en etkili yoldur. Ayrıca yüksek yastıkta yatmak, baş bölgesindeki kan basıncını azaltarak zonklama hissini hafifletebilir.
